Климат

Эркин энциклопедия Википедияны статьясы.
Бери кёчерге: навигация, излеу
Дунияда климат бёлгеле

Климат, бир джерде узун заманны белгиленнген иссилик, мылылыкъ, хауа басым, джел, джауум эмда джауум шекили кибик метеорология болууланы орталамасына берилген атды. Хауа болумдан башхалыгъы, климат бир джерни метеорология болууларын узун заманны ичинде кёргюзеди. Бир джерни климаты ол джерни рельефине, мийиклигине, джер шекилине, къарны эримей тургъан заманына эмда тенгизлеге болгъан узакълыгъына байламлыды. Климатны тинтген илму санагъатха климатология дейдиле.

Климатны классификациясы[тюрлендир]

Климатны тюрлюлери, температура эмда джауум режим кибик болумлагъа къаралыб классификация этиледи. Алай а бусагъатда дунияда эм бек хайырландырылгъан классификация Кёппенни климат классификациясыды. Бу классификацияны тамалында температураны режими бла мылылыкъны дараджасы салыннганды. Бу классификациягъа кёре сегиз климат бёлге айрылады, ол сегиз бёлгеде онбир климат тип барды. Хар типде температура бла къышхы эмда джайгъы джауумну белгили кёрюнюмлери болады.

Россия бла алгъыннгы СССР-ни территориясында 1956 джыл белгили совет климатолог Б. П. Алисов къурагъан классификация бла хайырланадыла. Бу классификация атмосфераны циркуляциясын эсебге алады. Бу классификациягъа кёре, Джерни хар тобджарымында тёрт баш климат бёлге айрылады.: экваторлукъ, тропикалыкъ, орта, эмда полючлукъ (шимал джарымтобда — арктикалыкъ, къыбыла джарымтобда — антарктикалыкъ). Баш зоналаны араларында кёчюу бёлгеле бардыла — субэкваторлукъ бёлге, субтропиклик бёлге, субполюслукъ (субарктикалыкъ эм субантарктикалыкъ). Бу климат бёлгеледе, хауа массаланы аслам циркуляциясына кёре тёрт климат тип айырыргъа боллукъду: континентлик, океанлыкъ, кюнбатыш джагъаланы климаты эмда кюнчыгъыш джагъаланы климаты.

Джибериуле[тюрлендир]


Wikimedia Commons  Викигёзенде (Wikimedia Commons) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: Климат.