Панама илипин

Википедия — эркин энциклопедияны статьясы.
Бери кёчерге: навигация, излеу
Панама илипин
Canal de Panamá
Panama Canal Gatun Locks.jpg
Халы
Узунлугъу 81,6 км
Суу джюрюшю
Кириши Шош океан
Аягъы Атлантика океан
Орналгъаны
Панама илпинни картасы
Кърал Панама

Пана́ма илипин неда Панама канал — Шош океанеы Панама богъазыны Кариб тенгиз бла эмда Атлантика океан бла байлагъан, кеме джюзген илипинди. Къуралгъаны Панама боюнчукъдады, Панама къралны арасында. Узунлугъу  — 81,6 км, аны ичинде 65,2 км джер юсю къазылыб, эмда 16,4 км Панама эмда Лимон бухталаны тюблери къазылыбды.

Адам улуну тарихинд эм къыйын проектлени бири болгъанды Панама каналны къазыу. Панама илипин Кюнбатыш джарымтобда экономиканы, кеме джюрюуню айныууна уллу этки этгенди. Илипинни уллу геополитикалыкъ магъанасы да барды. Панама илипинни кючю бла Нью-Йоркдан Сан-Францискогъа тенгиз джол 22,5 минг километрден 9,5 минг км болгъанды.

Илипинни юсю бла кёб тюрлю типли кеме джюзеди - ууакъ энчи яхталадан башлаб, уллу танкерле бла бошаб. Панама илипинни юсю бла джюзеллик эм уллу кемени ёлчемлери кеме ишлеуде стандарт болгъанды, аны атына да Panamax.

Кемелени Панама илипинни юсю бла ётдюрюуню илипинде къуралгъан лоцман къуллукъ баджарады. Илипинни юсю бла кеме орталыкъ 9 сагъат барады, эм азы 4 сагъат бла 10 минут, суткагъа эм кёбю бла 48 кемени иеледи. Джылда илипинни юсю бла 203 млн тонна джюк ташыгъан 17,5 минг кеме ётеди. Къазылгъанындан башлаб 2002 джылгъа дери илипинни къуллукълары бла 800 минг кемеден артыкъ хайырланнгандыла.