Капп путч

Эркин энциклопедия Википедияны статьясы.
Бери кёчерге: навигация, излеу
Къуршаланнган правительство тийрени аллында Вильгельмплацда путчистле

Капп путч (нем. Kapp-Putsch) — 1920 джылда консерваторла Веймар республиканы правительствосуна къаршчы къозгъалыуду]].

Чурумлары[тюрлендир]

Версаль кесаматха кёре Германия кесини аскерлерин 100 минг аскерчиден кёб этерге эркин болмагъанды. Демобилизация социал тикликге чурум болгъанды. Разы болмагъанланы ауазчысы берлин округну аскерлерини башчысы Вальтер Лютвиц болгъанды. Республикагъа къаршчы къозгъалыуну башында Немец ата джюур партияны ,fixskfhsys бири, уллу прусс юнкер Вольфганг Капп болгъанды.

Путчну барыуу[тюрлендир]

10-чу мартда Берлиннге, сауутларын салыргъа унамагъан фрайкорну бёлеклерин, тартадыла, генерал Лютвиц социал-демократ Баэурни правительствосуна ультиматум салады - миллет джыйылыуну чачыу, президентни джангы сайлау, 1919 джылны Версаль мамырлыкъ кесаматына кёре рейхсверни азайтыуну тохтатыргъа. Правительсто къозгъалгъанлагъа къаршчы таукел къаршчыланмагъанды. 13-чю мартда путччула Берлинни кючлейдиле эмда Капп башчылыгъында правительство къурайдыла.

Президент Фридрих Эберт эмда Бауэрни правительствосу ара шахарны къоюб Дрезденнге кёчедиле, анда генерал-майор Меркерни болушлугъуна умут этгендиле. Алай а болушлукъ табылмазлыгъын ангылаб Штутгартха кёчерге керек боладыла. Ол заманда Вольфганг Капп джетишимсиз кесини "правительствосун" къураргъа кюрешеди, алай а белгили политикачыла кеслерини атларын къозгъалыучула бла байларгъа излемегенлери себебли, правительствода тюрлю-тюрлю маргинал элементле эмда люмпенле орун аладыла.

Къоруулауну министри Густав Носке аскерни путчну эзерге чакъырыгъанды, алай а ала кеслериникие атаргъа унамагъандыла: рейхсверни штабыны тамадасы генерал Ханс фон Сект аскерчиле аскерчилеге атмайдыла дегенди.[1] Алай а путч ишчилени арасында протест толкъун бла къаршчыланнганды, ала бютеумиллет забастовка баямлайдыла эмда къозгъаладыла, ала Рур Къызыл аскерни къураб Рур регионда совет властны орнатыб башлагъандыла.

Къралда толу паралични кёрюб, Людендорф тышында талай аскер генерал, Лютвицге къралны интереслери ючюн отставкагъа кетерин излегендиле. Болумну табсыз болгъанын ангылаб Лютвиц бла Капп 17-чи мартда Швециягъа къачхандыла.

Белгиле[тюрлендир]

  1. Бу фразаны бир трюрлю варианты: «Рейхсвер рейхсверге атмайды» (нем. Reichswehr schießt nicht auf Reichswehr)

Ссылки[тюрлендир]

Шаблон:Commonscat-inline