Кюн система
Кюн система — орта джулдузу Кюнден эмда аны тёгерегинде бурулгъан табигъат космос объектледен къуралгъан планета системады.
Гравитация себебли Кюн бла байламлы болгъан объектлени массасыны кёбюсю, шартха кёре энчи тургъан, хазна къалмай тёгерек орбиталары болгъан эмда хазна къалмай джассы дискни — эклиптиканы джассылыгъыны ичинде тургъан планеталадады.
Тёрт гитчерек ич планетала: Меркурий, Венера, Джер эмда Марс, джер къауумну планеталары деген ат бла да белиги болгъанла, кёбюсюне силикатла бла металладан къураладыла. Тёрт тыш планетала: Юпитер, Сатурн, Уран эмда Нептун, газ гигантла деген ат бла да белгили болгъанла, иги кесегине водород бла гелийден къураладыла эмда джер къауумну планеталарындан эсе массивлидиле.
Кюн системада гитче затладан толуб тургъан эки бёлге барды. Марс бла Юпитерни арасында болгъан астероидлени бели, силикатла бла металладан къуралгъаны себели къурамына кёре джер къауумну планеталарына ушайды. Астероидлени белини эм уллу объектлери Церера, Паллада эм Юнонады. Нептунну орбитасыны артында бузлагъан суудан, аммиакдан эмда метандан къуралгъан транснептун объектле орналыбдыла, аланы эм уллулары Плутон, Седна, Хаумеа, Макемаке эмда Эридады. Бу эки бёлгеде мингле бла гитче затлагъа къошакъгъа башха тюрлю гитче затла да, сёз ючюн, кометала, метеороидле эмда космос букъу, Кюн системаны ичинде айланадыла.
Планеталаны сегизинден алтысы эмда юч шылаб планета, табигъат спутникле бла къуршаланыбдыла. Тыш планеталаны хар бириси да букъу бла башха миндеуледен тогъайла бла къуршаланыбдыла.
Кюн система, Къой Джол галактиканы къурамына киреди.
[тюрлендир] Джибериуле
- НАСА-дан Кюн системаны симулятору(ингил.)
- НАСА / Реактив джюрюуню лабораториясы(ингил.)
- SPACE.com: Кюн системаны юсюнден хар не да(ингил.)
- Кюн системаны планеталары бла Кюнню иллюстрациясы(ингил.)
- Ф. Уипл, «Кюнню юйюрю»(орус.)
- Кюн система. Кругосвет.(орус.)
- В. С. Уральская (ГАИШ). Кюн системаны ишленнгени бла къурамыны юсюнден бусагъатдагъы билимле. Астронет.(орус.)
 Викигёзенде (Wikimedia Commons) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: Кюн система. |
 Бу, тамамланмагъан статьяды. Сиз болушургъа боллукъсуз проектге, тюзетиб эм информация къошуб бу статьягъа. |
