Россия Федерация
|
Россия, Российская Федерация |
|
| Байрагъы | Герби |
| Гимни: «Россияны кърал гимни» (Государственный гимн России) |
|
| Къуралгъанды | 862 джыл[1] |
| Официал тил(лер)и | Орус тил |
| Ара шахары | Москва |
| Эм уллу шахар(лар)ы | Москва, |
| Кърал оноууну формасы | Президент-парламент республика |
| Президент Премьер-министр |
Владимир Путин Дмитрий Медведев |
| Территориясы • Саулай • Суу (%) |
1-чи 17 075 400 км² км² 13 % |
| Халкъы • Саулай (2010) • Басыннганы |
9-чу 141 927 297 адам адам 8 адам/км² |
| 7-чи $ 2,225 трлн $ 16 239 |
|
| Валютасы | Россия рубль (RUB, RUR) |
| Интернет домени | .ru, .su, .рф |
| Телефон коду | +7 |
| Заман бёлюмю | UTCUTC +2…+12 |
Россия Федерация, Россия (орус. Российская Федерация, Россия, РФ) — Евразияда (Европаны кюнчыгъыш джанында эмда Азияны Шимал джанында) орналгъан къралды. Джерини ёлчеми бла эм уллу къралды Джер юсюнде (17 075 400 км² неда 11,46 % (1/9) саулай къургъакъ джерни, неда 12,65 % (1/8) адам джашагъан джерден).
Халкъыны саны — 141 867 540 адам. Адам саны бла Россия Джер юсюнде тогъузунчу орундады. Халкъны кёбюсю — 73,1 % шахарлада джашайды. Халкъны къурамындан 79,83 % оруслуладыла. Россияны кърал тили — орус тилди.
Россияны 18 кърал бла чеклери барды, аладан джер бла: Норвегия, Финляндия, Эстония, Латвия, Литва, Польша, Белоруссия, Украина, Абхазия (Хачыпсы), Гюрджю, Къыбыла Тегей, Азербайджан, Къазакъстан, Къытай, Монголия, Шимал Корея; тенгиз бла - Япония, АБШ.
Россияны ара шахары Москвады. Россияда 11 шахар барды адам саны 1 миллиондан кёб, ала: Москва, Санкт-Петербург, Новосибирск, Екатеринбург, Тёбен Новгород, Самара, Омск, Къазан, Челябинск, Дондагъы Ростов, Уфа.
Башлары |
Тарихи [тюрлендир]
Политикасы [тюрлендир]
Россия 83 административ-территориал биримлеге бёлюнеди, аланы ичинде 21 республика (энчи къраллыкъла). Россия Федерацияны Конституциясына кёре ол федератив демократ къралды.
Президенти — Владимир Путин. Премьер-министри — Дмитрий Медведев.
Эм уллу политика партия «Бирлешген Россия» («Единая Россия»).
Халкъы [тюрлендир]
Биринчи кере саулай халкъ санау Россия Империяда 1897 джыл ётгенди. Ол санаугъа кёре къралда — 67 миллион бла 473 минг адам джашагъанды. 1950-2008 джыллада халкъны саны тюрленнгенин график кёргюзтеди:
Миллетлери [тюрлендир]
| № | миллет | саны | % |
|---|---|---|---|
| 1 | оруслула | 116 889 107 | 80,03 |
| 2 | татарлыла | 5 554 601 | 3,33 |
| 3 | украинлиле | 2 942 961 | 2,03 |
| 4 | башкирлиле | 1 673 389 | 1,15 |
| 5 | чувашлыла | 1 637 094 | 1,13 |
| 6 | чеченлиле | 1 360 253 | 0,94 |
| 7 | эрменлиле | 1 130 491 | 0,78 |
| 8 | мордвинле | 843 350 | 0,58 |
| 9 | аварлыла | 814 473 | 0,56 |
| 10 | белоруслула | 807 970 | 0,56 |
| 11 | къазахлыла | 653 962 | 0,45 |
| 12 | удмуртлула | 636 906 | 0,44 |
| 13 | азербайджанлыла | 621 840 | 0,43 |
| 14 | марийлиле (чирмишлиле) | 604 298 | 0,42 |
| 15 | немчала | 597 212 | 0,41 |
| 16 | къабартылыла | 519 958 | 0,36 |
| 17 | тегейлиле | 514 875 | 0,35 |
| 18 | даргинлиле | 510 156 | 0,35 |
| 19 | бурятлыла | 445 175 | 0,31 |
| 20 | якутлула | 443 852 | 0,31 |
| 21 | къумукълула | 422 409 | 0,29 |
| 22 | ингушлула | 413 016 | 0,28 |
| 23 | лезгинлиле | 411 535 | 0,28 |
| 24 | къарачай-малкъарлыла | 300 608 | 0,21 |
| 25 | комиле | 293 406 | 0,2 |
| 26 | тувалыла | 243 442 | 0,17 |
| 27 | чууутлула | 229 938 | 0,16 |
| 28 | гюрджюлюле | 197 934 | 0,14 |
| 29 | чыганлыла | 182 766 | 0,13 |
| 30 | къалмукълула | 173 996 | 0,12 |
| 31 | молдаванлыла | 172 330 | 0,12 |
| 32 | лаклыла | 156 545 | 0,11 |
| 33 | корейлиле | 148 556 | 0,1 |
| 34 | башха миллетле | 2 414 558 | 1,66 |
| 35 | миллетин айтмагъанла | 1 460 751 | 1,01 |