Россия Федерация

Эркин энциклопедия Википедияны статьясы.
Бери кёчерге: навигация, излеу

Россия, Российская Федерация
Россия, Россия Федерация

Flag of Russia.svg
Coat of Arms of the Russian Federation.svg
Байрагъы Герби
Russian Federation (orthographic projection) highlighted.svg
Гимни: «Россияны кърал гимни» (Государственный гимн России)
Audio тынгыларгъа
Къуралгъанды 862 джыл[1]
Официал тил(лер)и Орус тил
Ара шахары Москва
Эм уллу шахар(лар)ы Москва,

Санкт-Петербург, Новосибирск, Екатеринбург, Нижний Новгород

Кърал оноууну формасы Президент-парламент республика
Президент
Премьер-министр
Владимир Путин
Дмитрий Медведев
Территориясы
  • Саулай
  • Суу (%)
1-чи
17 075 400 км² км²
13 %
Халкъы
  • Саулай (2010)
  • Басыннганы
9-чу
141 927 297 адам адам
8 адам/км²

БИП
  • Саулай (2008)
  • Адам башына

7-чи
$ 2,225 трлн
$ 16 239
Валютасы Россия рубль (RUB, RUR)
Интернет домени .ru, .su, .рф
Телефон коду +7
Заман бёлюмю UTCUTC +2…+12
  1. «Варягла» чакъырылгъан тарих дата, Россияны къраллыкъ тарихи тохтаусуз ол датадан саналыб башлайды. Бусагъатдагъы халда Россия Федерация (РСФСР) 1917 джыл 7 ноябрда къуралгъанды. 1991 джыл 25 декабрдан бери бусагъатдагъы атын джюрютеди.

Россия Федерация, Россия (орус. Российская Федерация, Россия, РФ) — Евразияда (Европаны кюнчыгъыш джанында эмда Азияны Шимал джанында) орналгъан къралды. Джерини ёлчеми бла эм уллу къралды Джер юсюнде (17 075 400 км² неда 11,46 % (1/9) саулай къургъакъ джерни, неда 12,65 % (1/8) адам джашагъан джерден).

Халкъыны саны — 141 867 540 адам. Адам саны бла Россия Джер юсюнде тогъузунчу орундады. Халкъны кёбюсю — 73,1 % шахарлада джашайды. Халкъны къурамындан 79,83 % оруслуладыла. Россияны кърал тилиорус тилди.

Россияны 18 кърал бла чеклери барды, аладан джер бла: Норвегия, Финляндия, Эстония, Латвия, Литва, Польша, Белоруссия, Украина, Абхазия (Хачыпсы), Гюрджю, Къыбыла Тегей, Азербайджан, Къазакъстан, Къытай, Монголия, Шимал Корея; тенгиз бла - Япония, АБШ.

Россияны ара шахары Москвады. Россияда 11 шахар барды адам саны 1 миллиондан кёб, ала: Москва, Санкт-Петербург, Новосибирск, Екатеринбург, Тёбен Новгород, Самара, Омск, Къазан, Челябинск, Дондагъы Ростов, Уфа.

Тарихи[тюрлендир]

Политикасы[тюрлендир]

Россия 83 административ-территориал биримлеге бёлюнеди, аланы ичинде 21 республика (энчи къраллыкъла). Россия Федерацияны Конституциясына кёре ол федератив демократ къралды.

Президенти — Владимир Путин. Премьер-министри — Дмитрий Медведев.

Эм уллу политика партия «Бирлешген Россия» («Единая Россия»).

Халкъы[тюрлендир]

Биринчи кере саулай халкъ санау Россия Империяда 1897 джыл ётгенди. Ол санаугъа кёре къралда — 67 миллион бла 473 минг адам джашагъанды. 1950-2008 джыллада халкъны саны тюрленнгенин график кёргюзтеди:

Россияны 1950-2008 дж. халкъ саны тюрленнгени













Миллетлери[тюрлендир]

Россияны миллетлери
миллет саны  %
1 оруслула 116 889 107 80,03
2 татарлыла 5 554 601 3,33
3 украинлиле 2 942 961 2,03
4 башкирлиле 1 673 389 1,15
5 чувашлыла 1 637 094 1,13
6 чеченлиле 1 360 253 0,94
7 эрменлиле 1 130 491 0,78
8 мордвинле 843 350 0,58
9 аварлыла 814 473 0,56
10 белоруслула 807 970 0,56
11 къазахлыла 653 962 0,45
12 удмуртлула 636 906 0,44
13 азербайджанлыла 621 840 0,43
14 марийлиле (чирмишлиле) 604 298 0,42
15 немчала 597 212 0,41
16 къабартылыла 519 958 0,36
17 тегейлиле 514 875 0,35
18 даргинлиле 510 156 0,35
19 бурятлыла 445 175 0,31
20 якутлула 443 852 0,31
21 къумукълула 422 409 0,29
22 ингушлула 413 016 0,28
23 лезгинлиле 411 535 0,28
24 къарачай-малкъарлыла 300 608 0,21
25 комиле 293 406 0,2
26 тувалыла 243 442 0,17
27 чууутлула 229 938 0,16
28 гюрджюлюле 197 934 0,14
29 чыганлыла 182 766 0,13
30 къалмукълула 173 996 0,12
31 молдаванлыла 172 330 0,12
32 лаклыла 156 545 0,11
33 корейлиле 148 556 0,1
34 башха миллетле 2 414 558 1,66
35 миллетин айтмагъанла 1 460 751 1,01
Coat of Arms of the Russian Federation.svg  Бу, Россияны юсюнден тамамланмагъан статьяды. Сиз болушургъа боллукъсуз проектге, тюзетиб эм информация къошуб бу статьягъа.