Трансатлантика телефон кабель
Трансатлантика телефон кабель (ингил. transatlantic telephone cable) — Атлантика океанны тюбю бла телефон сигналны эмда билгилени берирге джораланнган суу тюбю коммуникация кабелди.
Тарих
[тюзет | къайнакъны тюзет]Википедияда бу теманы юсюнден энчи статья барды: Трансатлантика телеграф кабель.
Европа бла Американы арасында телефон трансатлантика кабелле салыннгынчы (1927 джылдан башлаб), байлам узун толкъунлу радиобайлам бла этилгенди. Бу джумушну багъасы 3 минутха 9 стерлинглени фунту болгъанды. Былай бла джылгъа 2000 ушакъ бардырырча болгъанды.
Биринчи трансатлантика телеграф кабель XIX ёмюрде салыннганды. 1919 джылгъа кабеллени саны 13-ге чыкъгъанды, аланы асламысыны иеси Уллу Британия болгъанды.
Биринчи трансатлантика телефон кабелле
[тюзет | къайнакъны тюзет]Трансатлантика телефон кабелни салыуну сюзюу 1920 джылда башланнгандыла, алай а кертиликде бек керек болгъаны 194-чы джылланы аягъында ангыланнганды.
- Биринчи трансатлантика телефон кабель TAT-1 Обан (Шотландия) бла Кларенвилль (Ньюфаундленд) шахарланы арасында 1955—1956 джыллада салыннганды, эмда ишлеб 25 сентябрь 1956 джыл башлагъанды. Аны къурамында бир-бирине байламлы болмагъан 36 ауаз бериу канал болгъанды, ийиу тасмасыны ёлчеми 4 кГц эмда бири биринден 70 км узакълыкъда 51 кючлендириучу салыннганды. Биринчи 24 сагъатны ичинде аны болушлугъу бла Лондон — АБШ сызда 588 эмда Лондон — Канада сызда 118 зынгырдау. Кёб турмай каналланы саны 48 дери чыгъарылгъанды, ийиу тасмасы да 3 кГц дери тар болгъанды. 1978 джылда TAT-1 джукълатылгъанды.
- Экинчи трансатлантика телефон кабель ТАТ-2 ишин 22 сентябрь 1959 джыл башлагъанды. Ушакъда паузаланы хайырланыуну тамалында каналланы мультиплекслениуню технологиясыны болушлугъу бла (TASI[en]), анда каналланы саны 87 дери чыкъгъанды. Бу технологияда клиентге канал къуру сёлешсе берилгенди.
- Ючюнчю трансатлантика телефон кабель TAT-3, Уллу Британия бла Нью-Джерсини байлагъанды, 1963 джылда 138 ауаз каналы болгъан коаксиал кабелден салыннганды, бу кабелле бир кереге 276 байлам эталгъанды, алай а аны ючюн кючлендириучюлени араларын 37 километрге дери азайтыргъа керек болгъанды.
- Биринчи трансатлантика халы-оптика кабель TAT-8 1988 джылда салыннганды. Бусагъатда бютеу транслатника кабелле оптика каналланы тамалында этиледиле эмда халы-оптика кючлендириучю EDFA бла джасаладыла.
Хронология таблица
[тюзет | къайнакъны тюзет]| Кабелни аты | Ишлеген джыллары | Каналларыны аллында саны |
Каналларыны ахырында саны | Башы | Аягъы |
| TAT-1 | 1956—1978 | 36 | 48 | Шотландия | Ньюфаундленд |
| TAT-2[en] | 1959—1982 | 48 | 72 | Франция | Ньюфаундленд |
| CANTAT-1[en] | 1961—1986 | 80 | — | Ньюфаундленд | Шотландия |
| TAT-3[en] | 1963—1986 | 138 | 276 | Ингилиз | Нью-Джерси |
| TAT-4[en] | 1965—1987 | 138 | 345 | Франция | Нью-Джерси |
| TAT-5[en] | 1970—1993 | 845 | 2112 | Род-Айленд | Испания |
| BRACAN I | — | — | Испания | Бразилия | |
| PENCAN I | — | — | Испания | Бразилия | |
| CANTAT-2[en] | 1974—1992 | 1 840 | — | Джангы Шотландия | Англия |
| TAT-6[en] | 1976—1994 | 4 000 | 10 000 | Род-Айленд | Франция |
| TAT-7[en] | 1978—1994 | 4 000 | 10 500 | Нью-Джерси | Ингилиз |
| TAT-8[1] | 1988—2002 | 3 × 20 Мбит/с | — | АБШ | Франция |
| PTAT-1 | 1989—2004 | 3 × 140 Мбит/с | — | Бермуд айрымканла | Ирландия/Ингилиз |
| TAT-9[en] | 1992—2003 | 80 000 | — | АБШ | Испания |
| TAT-10[en] | 1992—2003 | 2 × 565 Мбит/с | — | АБШ | Норден, Германия |
| TAT-11[en] | 1993—2003 | 2 × 565 Мбит/с | — | АБШ | Франция |
| CANTAT-3 | 1994—2010 | 2 × 2,5 Гбит/с | — | Канада | Германия |
| TAT-12/13[en] | 1996—2008 | 2 × 5 Гбит/с | — | АБШ | Ингилиз/Франция |
| TAT-14 | 2001—2020 | 3,2 Тбит/с | — | АБШ | Норден, Германия |
Белгиле
[тюзет | къайнакъны тюзет]- ↑ Биринчи халы-оптика кабель
Джибериуле
[тюзет | къайнакъны тюзет]- Подводные кабели во всем мире
- А. Кларк. Голос через океан Сокр. пер. Л. Силантьева и А. Бердникова. — М.: Связь, 1964. — 236 стр.