Ыйых кюн

Википедия — эркин энциклопедияны статьясы.
Бери кёчерге: навигация, излеу
«Ыйых кюн», А. П. Рябушкинни картинасы, 1889 джыл

Ыйых кюншабат кюн бла баш кюнню арасында ыйыкъны кюнюдю. Тарихчи Шаманланы Ибрагимни айтханына кёре, къарачай-малкъар тилде ыйых сёз — буруннгутюркча ыйык/ыдык («сыйлы, шыйых») сёзден къуралгъанды.

Ыйых кюн халкъ культурада[1][тюрлендир | кодну тюрлендир]

« Ыйых кюн — Тейри кюн. »
« Союм этсенг — ыйых кюн. »
« Ыйых кюн сабий тууса, къолан тууар союлур. (Ол кюн огъуна.) »
« Сабийине ат атарыкъ ыйых кюнню сакъласын. »
« Суу сугъарсанг, дарман хане джыйсанг — ыйых кюн. »

Ыйых кюнню орузламада оруну[тюрлендир | кодну тюрлендир]

Библиягъа таяннган иудей эм христиан орузламагъа кёре ыйых кюн, ыйыкъны биринчи, «джетинчи кюнню» (шабат кюнню) ызындан баргъан, кюнюне саналады. 321 джылда Рим империяда биринчи христиан император Константин, ыйых кюнню ыйыкъны биринчи кюню эмда солуу бла табыныуну кюню этгенди.

Бизни заманда Европаны къралларында ыйых кюн ыйыкъны ахыр кюнюне саналады. Халкъла арасы ISO 8601 стандартха кёре ыйыкъны биринчи кюнюне баш кюн саналады, ыйых кюн а уа — ахыр кюнюне. Алай а ыйых кюн официал халда АБШ-да, Израилде, Канадада эм талай африкан къралда ыйыкъны биринчи кюнюне саналады. СССР-де ыйых кюн, ыйыкъны ахыр кюнюне саналгъанды. Европаны талай тиллеринде (славян тилледе, немец тилде, фин тилде, исланд тилде) барас кюнню аты, барас кюн бусагъатда европалы къралладача ыйыкъны 3-чю кюню болмай алгъы бурун ыйыкъны 4-чю кюню болгъанын билдиреди.

Белгиле[тюрлендир | кодну тюрлендир]

  1. Джуртубаев М. Ч. Ёзден Адет: Этический кодекс карачаево-балкарского народа. — Нальчик.: Эльбрус, 2005. — 576 с.

Литература[тюрлендир | кодну тюрлендир]

орус тилде
башха тилледе
  • Barnhart, Robert K. The Barnhart Concise Dictionary of Etymology. Harper Collins, 1995. ISBN 0-06-270084-7
Commons-logo.svg  Викигёзенде (Wikimedia Commons'да) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: Ыйых кюн.