Къыбыла-Африкан Республика
Къыбыла-Африкан Республика
африк. Republiek van Suid-Afrika
ингил. Republic of South Africa
 Къыбыла-Африкан Республиканы байрагъы |
.svg) Къыбыла-Африкан Республиканы герби |
.svg)
| Девиз | !ke e: ǀxarra ǁke («Кёб тюрлюлюкде бирлик») |
|---|---|
Гимн |
КъАР-ни гимни |
| Оноу формасы | президент-парламент республика[1] |
|---|---|
| Президент | Сирил Рамафоса |
| Вице-президент | Пол Машатиле |
| Тил(лер)и | ингилиз, африкаанс, венда, зулу, коса, ндебеле, свати, шимал сото, сесото, тсвана эмда тсонга (языктилтсонга. |
| Ара шахары | Кейптаун (закончыгъарыучу) Претория (административ) Блумфонтейн (сюдлюк) |
| Уллу шахар(лар)ы | Йоханнесбург, Кейптаун, Соуэто, Гебеха, Претория, Дурбан |
|---|---|
| Бютеу территориясы | 1 219 090[2] км2 (дунияда 24-чю) |
| Сууну юсю | 0,38 % |
| Сагъат бёлгеси | +2 |
| Эркинлиги | 31 май 1961 |
|---|
| Бютеу халкъы (2022) | ▲62 027 503 адам (дунияда 23) |
|---|---|
| Къалынлыгъы | 50,8 адам/км2 |
| БИП (номинал) (2026) | $ ▲479,964 млрд (39) |
|---|---|
| БИП (ном.) адам башына (2026) | $ ▲7 503 (107) |
| ААИ (2023) | ▲0.741 (мийик) (106) |
| Валютасы | Къыбыла-африкан рэнд |
| ISO 3166-1 коду | ZA |
|---|---|
| Домен(лер)и | .za |
| Телефон коду | +27 |
Къыбыла-Африкан Республика (КъАР) (африк. Republiek van Suid-Afrika; ингил. Republic of South Africa) — Африка континентни къыбыла кесегинде орналгъан къралды. Шималда Намибия, Ботсвана эмда Зимбабве бла чеклешеди, шимал-кюнчыгъышда — Мозамбик эмда Свазиленд бла. КъАР-ни территориясыны ичинде Лесото анклав кърал — орналыбды[3].
КъАР-ни тарихи бла политикасыны эм магъаналы кесеги — къара кёбчюлюк бла акъ азчылыкъны арасында раса конфликтди. Кесини кульминациясына ол 1948 джыл, 1990-чы джыллагъа дери баргъан апартеид режим киргизилген сагъатда, джетгенди. Дискриминациялыкъ законланы кизгизиуюню инициатору Миллет партия болгъанды. Халкъла арасы джамагъатны басымы бла 1990-чы джыллада правительство апартеидни джасакълагъанды эмда политика система ауушханды[4].
«Джангы КъАР-ге» — «Джанкъылыч кърал» дейдиле — ол терминни Десмонд Туту архиепископ, джангы мультикультуралы эмда мультиэтникалы джамагъатны метафорасы кибик, къурагъанды[5].
КъАР — ядролу сауутну къураб, алай а кеси унамай къойгъан, къралды.
Джибериуле
[тюзет | къайнакъны тюзет]Белгиле
[тюзет | къайнакъны тюзет]- ↑ Южная Африка — государственное устройство. Архивная копия от 25 сентябрь 2018 на Wayback Machine 2010 © Южная Африка. Путешествия в Южную Африку.
- ↑ South Africa (ингил.) // The World Factbook. — Central Intelligence Agency.
- ↑ Африканы политика картасы
- ↑ КъАР-ни тарихи, Southafrican
- ↑ Джанкъылыч кърал, Turizm.ru
 Викигёзенде (Wikimedia Commons) бу категориягъа келишген медиа-файлла табарыкъсыз: Къыбыла-Африкан Республика. |
 Бу, тамамланмагъан статьяды. Бу статьяны тюзетиб эмда информация къошуб, проектге болушургъа боллукъсуз. |